Samodzielne wykonywanie dzianiny

strona 1 z 6

Zdejmowanie miary

Pierwszą - w zasadzie prostą - czynnością przy ustalaniu wymiarów osoby, dla której wyrób ma być przeznaczony, jest zdjęcie miary. Wymaga ono właściwego wykonania, gdyż niejednokrotnie pewne niedokładności stwarzają potem niepotrzebne kłopoty. W dziewiarstwie ręcznym, bowiem wszelkie poprawki (zła linia boków, ramion, szerokości itd.) wykonuje się tylko poprzez prucie. W żadnym przypadku nie należy roboty wykonanej na drutach ciąć, gdyż wówczas zniszczona zostałaby włóczka, a oczka trudno byłoby zabezpieczyć.

Miarę zdejmuje się za pomocą krawieckiej taśmy centymetrowej. Należy przy tym zwrócić uwagę, aby nie była ona zbyt luźno lub zbyt mocno naciągnięta.
Osoba, z której zdejmujemy miarę, musi stać w pozycji naturalnej, swobodnej, z rękami opuszczonymi. W specjalnie do tego przeznaczonym zeszycie notuje się wszystkie wymiary w całości, zaokrąglając niepełne centymetry (np. 32,5 cm do 32 cm). Miarę ustala się w sposób następujący:

• obwód klatki piersiowej (1)
• obwód talii (2)
• obwód bioder w najszerszym miejscu (3)
• szerokość pleców od ramienia do ramienia (4)
• długość stanu od ramienia przy szyi - do pasa (5)
• długość ramienia (6)
• długość rękawa przy lekko zgiętym łokciu, mierząc od ramienia do kiści dłoni (7)
• obwód ręki w najszerszym miejscu (8)
• długość całkowita wyrobu (9)
• obwód szyi (10)

Mając dokładnie zdjętą miarę przystępuje się do tworzenia wykroju.

Rysowanie formy

Formy przodów i pleców bluzki. Sporządzając formę, należy przede wszystkim przygotować następujące materiały pomocnicze:
arkusz papieru na wykrój,
arkusz papieru kratkowego,
arkusz papieru pergaminowego lub kalki technicznej,
linijkę długości 50 cm i ekierkę oraz niezbyt miękki ołówek.
Do nauki tworzenia wykroju wzięto za podstawę - jako najbardziej typowe - wymiary nr 5.
Na poszczególnych rysunkach pokazano formy oparte na pobranych wymiarach. Na formach zaznaczono czwartą część obwodu biustu, talii, bioder i pleców. Wymiary ramion i podkroju szyi są zwsze pokazane w połowie.
Wielkości pobrane w centymetrach:
• 1/4 obwodu klaki piersiowej - 26
• 1/4 obwodu talii - 22
• 1/4 obwodu bioder - 24
• 1/2 szerokość pleców - 21
• długość ramienia - 12
• 1/2 szerokości szyi - 9
• 1/2 podkroju dekoltu z przodu - 7
• 1/2 podkroju dekoltu z tyłu - 3
• długość całkowita - 62

Na papierze kalkowym, na którym umownie każda kratka oznacza 2 cm (stosowane przy wszystkich wykrojach), łatwo jest obliczyć i narysować wykrój dostosowany do potrzebnych wymiarów.


Przystępując do rysowania wykroju na przygotowanym kratkowanym arkuszu należy narysować prostokąt, którego wysokość wynosi 62 cm (długość całkowita), czyli 31 kratek, a szerokość 26 cm (1/4 obwodu klatki piersiowej), czyli 13 kratek.
Prostokąt oznaczono literami A, B, C, D. Linia pionowa AB - prawa strona prostokąta, linia pionowa DC - lewa strona prostokąta.
Na linii AB mierząc od góry, oznacza się następujące odcinki:
• spadek ramienia - 4 cm;
• długość pachy - 18 cm;
• długość od pachy do talii - 22 cm;
• długość od talii do bioder - 18 cm.
Po oznaczeniu wszystkich wymiarów na lini AB przeprowadza się linie poziome prostopadłe do linii DC . Linię DC zaznacza się grubszą kreską, gdyż stanowi ona środek wykroju. W ten sposób całość prostokąta zostaje podzielona na kilka części.
Następnie na linii AD odmierza się, licząc od linii DC , odcinek długości 24 cm (1/4 obwodu bioder), czyli 12 kratek i oznacza go literą a; jest to szerokość dołu. Linię talii o szerokości 24 cm, na wysokości 18 cm oznacza się literą b. Następnie na wysokości 22 cm od talii przeprowadza się linie poziomą i oznacza ją literą c. Linia ta znajduje się na wysokości podkroju pachy w najszerszym miejscu wykroju, tj. na linii biustu. Aby uzyskać prawidłowy podkrój pachy, rysuje się w pierwszej kolejności linię ramienia, a więc na linii BC odmierza odcinek zaczynając od linii CD) 9 cm (4,5 kratki) - szerokość szyi - i oznacza go literą e; następnie odmierza się odcinek 12 cm (6 kratek) - szerokość ramienia - i oznacza literą d. Na linii CD, w górnej jej części, odmierza się odcinek 7 cm (3,5 kratki) - wysokość podkroju dekoltu - i oznacza go literą f. Po oznaczeniu kolejnych punktów na schemacie przystępuje się do rysowania wykroju. W tym celu punkt a łączy się z punktem b linią prostą (linia bioder do talii). Punkt b łączy się linią z punktem c (linia od talii do miejsca podkroju pachy). Aby uzyskać prawidłowy podkrój pachy, łączy się w pierwszej kolejności punkt d z punktem e - szerokość ramienia. Następnie punkt e łączy się z punktem d, tak jak pokazano na rysunku:


W ten sposób uzyskuję się linię podcięcia pachy, której głębokość wynosi 5 cm (2,5 kratki).
Linię podkroju dekoltu otrzymuje się przez połączenie linią zaokrągloną punktu e z punktem f. Wykrój pleców robi się tak samo, z tą tylko różnicą, że zmniejsza się podkrój dekoltu na 3 cm (1,5 kratki), łącząc punkt e z punktem g. Na rysunku powyżej przedstawiono prawidłowo ustawioną formę połowy przodu znormalizowanego wykroju pulowera średniego rozmiaru.

Po przyswojeniu zasad techniki rysowania przystępuje się do wykonania odpowiedniej wielkości wykroju. W tym celu przeznaczony na wykrój arkusz papieru, o wymiarach: 62 cm wysokości i 52 cm (26 x 2 = 52) szerokości, składa się na połowę. Na połowie tego arkusza (wzorując się na wykonanym rysunkowym schemacie) z wytypowanych wymiarów rysuje się naturalnej wielkości formę wykroju. Ponieważ papier był złożony na połowę, wycinając narysowany wykrój automatycznie otrzymuje się drugą jego połowę, a więc mamy wówczas dokładnie wymierzoną całość. Wykonany wykrój służy do sprawdzania wymiarów roboty w czasie pracy.

Obliczanie oczek i rzędów roboty

Po zrobieniu wykroju, a przed przystąpieniem do pracy, należy dokładnie obliczyć liczbę oczek potrzebnych do otrzymania odpowiednich wymiarów. W tym celu wykonuje się "próbkę rozliczeniową" w kształcie małego kwadratu wybranym splotem na drutach o odpowiedniej grubości i z tej samej włóczki, z której ma być robiona dzianina. Próbka powinna mieć 5 cm szerokości i 5 cm wysokości. Po zrobieniu należy ją lekko rozciągnąć, upiąć szpilkami i rozprasować (naprawdę lekko!).
Na podstawie próbki - zależnie od grubości włóczki - oblicza się stosunek liczby oczek do ustalonych w centymetrach wymiarów wykroju. Należy, więc zmierzyć próbkę centymetrem dla zorientowania się ile oczek wypada na 5 cm szerokości próbki i ile rzędów na 5 cm wysokości.
Rozliczenie oczek i rzędów podane na rysunku:



wynosi 4 oczka w szerokości i 5 rzędów w wysokości na 1 cm.
W zamieszczonej tabeli podano rozliczenie poszczególnych oczek i rzędów przy rozmaitej grubości włóczki. Posługując się tą tabelką i porównując go z rysunkiem technicznym, łatwo przyswoić sobie zasadę obliczania oczek i rzędów dzianiny.
rysunek techniczny.



TABELA ROZLICZENIOWA RÓŻNEJ GRUBOŚCI WEŁNY

Wyszczególnienie	Gruba nitka	Średnia nitka	Bardzo cienka nitka
.	1cm = 2 oczka 1cm = 3 rzędy	1 cm = 3 oczka 1 cm = 4 rzędy	1 cm = 4 oczka 1 cm = 5 rzędów
Szerokość = 48 cm	48 cm x 2 o. = 96 o.	48 cm x 3 o. = 144 o.	48 cm x 4 o. = 192 o.
Wysokość do podkroju pachy = 22 cm	22 cm x 3 rz. = 66rz.	22 czm x 4 rz. = 88 rz.	22 cm x 5 rz. = 110 rz.
Szerokość na wysokości podkroju pachy 5cm+48cm+5cm=58cm	58 cm x 2 o. = 116 o.	58 cm x 3 o. = 174 o.	58 cm x 4 o. = 232 o.
Podkrój pachy = 5 cm	5 cm x 2 o. = 10 o.	5 cm x 3 o. = 15 o.	5 cm x 4 o. = 20 o.
Wysokość pachy = 18 cm	18 cm x 3 rz. = 54 rz.	18 cm x 4 rz. = 72 rz.	18 cm x 5 rz. = 90 rz.
Szerokość ramienia = 12 cm	12 cm x 2 o. = 24 o.	12 cm x 3 o. = 36 o.	12 cm x 4 o. = 48 o.
Wysokość spadku ramienia = 4 cm	4 cm x 3 rz. = 12 rz.	4 cm x 4 rz. = 16 rz.	4 cm x 5 rz. = 20 rz.
Wysokość rozpoczęcia dekoltu = 25 cm	25 cm x 3 rz. = 75 rz.	25 cm x 4 rz. = 100 rz.	25 cm x 5 rz. = 125 rz.

Aby ułatwić pracę, należy na wyciętym wykroju zapisać - obok wymiarów centymetrowych - odpowiadające im liczby oczek i rzędów, wynikające z obliczenia na podstawie zrobionej uprzednio próbki.
Dla opanowania umiejętności opracowania modelu, trzeba przede wszystkim nauczyć się podstawowych czynności.
Opis poszczególnych faz roboty ze szczegółowym rozliczaniem oczek i rzędów został oparty na modelu wykonanym z grubej włóczki, gdzie na 1 cm wypadają 2 oczka na szerokość i 3 rzędy na wysokość.

1. Aby uzyskać szerokość 48 cm, należy nabrać na druty 96 o. (48 cm x 2 o. = 96 o.).
2. Dla uzyskania odpowiedniej szerokości dzianiny w miejscu podkroju pachy, tj. na wysokości 22 cm (licząc od talii), trzeba z każdej strony dodać po 5 cm, czy po 10 o. (5 cm x 2 o. = 10 o.). Oczka te należy dodawać równomiernie, w co (22 cm x 3 rz. = 66 rz. podzielić na 10 = 6) szóstym rzędzie. Po dodaniu wszystkich oczek przypadających na poszerzenie wykroju prowadzi się nadal robotę w górę bez dodawania oczek, aż do wysokości podkroju pachy, czyli do 22 cm (tj. 66 rzędów). Liczba oczek w najszerszym miejscu wynosi 116 o. ( 96 + 20 = 116).
3. Szerokość podkroju pachy wynosi 5 cm, tj. 10 o. (5 cm x 2 o. = 10 o.). Po wykonaniu podkroju pachy (czyli zamknięciu po 10 o. z każdej strony) przerabia się oczka na całej szerokości roboty w górę do wysokości 25 cm, czyli na wysokość 75 rzędów (25 x 3 = 75). Na tej wysokości zaczyna się tworzyć wykrój dekoltu.
4. Wysokość wykroju dekoltu wynosi 18 cm, tj. 54 rzędy (18 x 3 = 54). Szerokość wykroju dekoltu powinna wynosić 9 cm, tj. 18 oczek. Aby uzyskać prawidłową linię dekoltu, należy - poczynając od środka roboty - stopniowo zamykać 12 razy po 1 oczku w co czwartym rzędzie. Po zamknięciu na dekolt 12 oczek należy 6 ostatnich rzędów roboty przerobić bez ujmowania (są to rzędy potrzebne dla uzyskania przewidzianej wysokości dekoltu, tj. 18 cm).
5. Wyrabiając linię dekoltu, należy jednocześnie z drugiej strony wyrabiać wysokość pachy, prowadząc robotę w prostej linii w górę. Stanowi to 18 cm, czyli 54 rzędy. Na tej wysokości przystępuje się do wyrabiania ramienia.
6. Po osiągnięciu 18 cm wysokości pachy zaczyna się wyrabianie ramienia. Jednocześnie z drugiej strony prowadzi się nadal linię ukośną dekoltu. Spadek ramienia wynosi 4 cm, tj. 12 rzędów. Długość ramienia wynosi 12 cm, tj 24 o. Aby uzyskać prawidłową linię spadku ramienia, należy zamykać stopniowo 4 x po 6 oczek (24 oczka podzielić na 4 = 6) w każdym kolejnym rzędzie roboty, od strony pachy.